De natuur als onze leraar
Natura artis magistra, de natuur is onze grote leraar. De natuur onderwijst ons, elke dag weer. We weten dat het groeizame voorjaar gunstig is voor het telen van gewassen en dus zaaien we in die tijd en oogsten we in de zomer of in de herfst. Met dezelfde aangeboren wijsheid sturen we kinderen naar school opdat ze later de vruchten kunnen plukken van de aangeleerde kennis. Enige bespiegelingen over onszelf en de natuur, een onverbrekelijke eenheid.
| M |
Had u misschien ook altijd gedacht dat de bellen en slierten belletjes gewoon ontstonden uit het gas dat uit de bodem omhoog borrelde en halverwege was blijven steken? Ik in ieder geval wel. Maar ook nu blijkt de werkelijkheid toch weer anders dan we altijd hebben gedacht dat die is. Wat blijkt, de bellen en belletjes worden niet veroorzaakt door het uit de bodem omhoog borrelende gas, maar ontstaan door het gas dat altijd in het koude water opgelost
heeft gezeten en door het kristallisatieproces uit het water is geperst. Bij
het groeien van het ijs op sloten en meertjes, gaat de ijsgroei van boven naar
beneden en dan raken de gasbelletjes ingesloten in het groeiende ijs.Dit uitdrijven van gasbelletjes vindt ook plaats in het bloed van duikers die met perslucht naar grote diepte zijn afgedaald en te snel naar de oppervlakte terugkeren. Het is de zogenaamde caissonziekte. Bij caissonziekte maken de gassen die in het bloed zitten opgelost, zich los van de vloeistof door de verminderde omgevende druk en kunnen, als ze door de bloedvaten omhoog stijgen, hartstoornissen en zelfs de dood veroorzaken. Hetzelfde fenomeen zien we terug bij het losdraaien van de dop van een fles koolzuurhoudend frisdrank waar, door de lagere druk, de gassen uit de limonade loskomen.
Kunnen we dit natuurkundige fenomeen ook naar een spiritueel gebied vertalen? Misschien wel, de natuur volgt immers overal hetzelfde patroon, dezelfde werkwijze op een oneindig aantal verschillende niveaus.
Angst werkt verlammend, dat weten we allemaal. Angst, als het tegenovergestelde van moed, laat ons krimpen, maakt ons klein, vernauwt ons gezichtsveld omdat we gefixeerd zijn op het behoud van het lagere persoonlijke zelf. Door twijfel en ronddraaiende zorgelijke gedachten kan er geen wijze of verstandige beslissing worden genomen. In die zin zou je kunnen zeggen dat net als bij ijsvorming, wanneer het gas uit de watermoleculen wordt gewerkt, ook een angstige houding de hogere geestelijke adem — de ruach uit de Qabbālāh — uit de mens perst.
Kristallen
Vuur drijft elementen uit elkaar, kou trekt elementen bij elkaar. Hoe zuiverder een kristal hoe helderder haar eigen toonsoort en verspreiding van het licht, de luister. Een diamant is het zuiverste kristal, pure koolstof. Robijn en saffier zijn kristallen die een minimale ‘verontreiniging’ hebben, waar één of meerdere elementen in zijn blijven zitten. Voor de vorming van de meeste soorten kristallen zijn rust, afkoeling en chemische samenstelling (zuiverheid, homogeniteit) de belangrijkste voorwaarden. Het zijn precies dezelfde voorwaarden die kunnen worden gesteld aan de innerlijke houding van de discipel voor het bewandelen van de moeilijke, smalle weg ‘omhoog’.
Misschien kunnen we, als we onszelf een beetje los kunnen maken van deze hartstochtelijke wereld, de wereldse drukte langs ons heen kunnen laten gaan, en ons gaan wijden aan de taken die voor ons liggen, misschien kunnen we dan van onszelf ook een ‘kristal’ maken? Want worden we dan niet aan een edelsteen gelijk? Met vreugde kunnen we dan fonkelen in de beschermende muur van de wereld, waar al vele edelstenen een plaatsje hebben gevonden.
Zo kunnen we dankzij Hermes Trismegistus en de fratsen van koning Winter zelfs van gewoon ijs nog het een en ander leren, dat is te zeggen, als zijne koninklijke hoogheid eens een keer in functie is.
Door Fred A. Pruyn, maart 2007